O GRADU ZRENJANINU

Zrenjanin je druga po velicini opština (teritorija grada) u Republici Srbiji. Površina opštine Zrenjanin je 1.326 km2, što iznosi oko 8,3% od cele površine AP Vojvodine. 82,5% od te površine je poljoprivredno zemljište.

Nekada opštinu, a danas teritoriju grada, cini grad Zrenjanin sa 22 naseljena mesta.

Beckerek je ime koje je grad nosio šest vekova, a u upotrebi je od prvih pisanih tragova o naselju (pocetak XIV veka) do 1935. godine, kada dobija naziv Petrovgrad, po kralju Petru I Karadordevicu. Današnje ime dobija nakon II svetskog rata, po revolucionaru Žarku Zrenjaninu. Etimološko znacenje: ne postoje verodostojna objašnjenja o poreklu i znacenju imena Beckerek. Ime Beckerek izgovaralo se u raznim varijantama. Odstupanja se mogu protumaciti delom kao greške u pisanju, a delom kao razliciti dijalekticki izgovori jedne iste reci. Sama rec „Beckerek“ bila je predmet mnogih tumacenja i objašnjenja. Neki istoriografi izvode rec iz imena naroda Pecenega.

Zrenjanin se spominje 1326. godine kao selo podignuto na tri ostrva reke Begej. Smatra se da je na mestu gradskog centra nekad bio avarsko-slovenski ring. Mesto je potom bilo u posedu madarske vlastelinske porodice Bece. Pred tursku najezdu, postaje vlasništvo srpskog despota. Kasnije je bila podignuta i tvrdava, a mesto su naselili Srbi, Nemci, Rumuni, Italijani, Francuzi, cak i Katalonci („Nova Barselona“). Veliki Beckerek, stari naziv mesta, postao je trgovište 1769. godine. Za vreme Austro-Ugarske bio je glavni grad ugarske županije Torontal, ciji je najveci deo posle Prvog svetskog rata pripao Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca, a manji deo Kraljevini Rumuniji.

Na Batki se nalaze ostaci neolitske starcevske kulture, a kod Aradca nekropola iz vremena velike seobe naroda. Najstarije gradevine su pravoslavna crkva — Uspenska crkva u Svetosavskoj ulici (1746); zatim, katolicka katedrala (1868); zgrada pozorišta (1840), županije (1885) i Narodni muzej (1894). Grad se razvio oko utvrdenog jezgra kao aglomeracija seoskih naselja i planski podignutih naselja.

Posle Drugog svetskog rata je grad doživeo privredni procvat i postao jedan od najrazvijenih privrednih centara u bivšoj Jugoslaviji, govorilo se da je Zrenjanin, cetvrti, ili treci grad po industrijskom razvoju. Sve do osamdesetih godina beleži se snažan priliv stanovništva iz seoskih sredina u grad, što dovodi i do znacajnih promena u socijalnom, obrazovnom i etnickom sastavu stanovnika Zrenjanina. Oseca se konstantan manjak stambenog prostora, te se podižu nova naselja kolektivnog stanovanja, i citavi novi delovi grada. Zrenjanin postaje istaknuti poljoprivredni, industrijski, kulturni i sportski centar druge Jugoslavije. Opšti razvoj grada oduvek je bivao odraz društveno-ekonomskih prilika u državnom okruženju kom je Zrenjanin pripadao.

Posle 1991. godine, pretežno izvozna orijentacija privrede je prakticno upropaštena sankcijama i raspadom Jugoslavije, jer je izgubila tržište. Nakon promena oktobra 2000. godine, grad se lagano oporavlja. Lokalna samouprava pocela je da sprovodi politiku liberalizacije prilikom ustupanja gradskog gradevinskog zemljišta, pod maksimalno povoljnim uslovima za potencijalne investiture i to je rezultiralo potpisivanjem više ugovora o investiranju. Na takmicenju lokalnih samouprava u pogledu stvorenih uslova za poslovanje “Investirajte u Srbiju” koju je 2006. godine organizovao USAID, Zrenjanin je osvojio titulu najatraktivnijeg grada za investiranje u Srbiji. 2007. godine proglašen je za grad buducnosti, a 2008. godine ga je Svetska banka rangirala na prvo mesto medu gradovima u Srbiji u pogledu ukupno oranizovanog poslovnog ambijenta. Od 2006. do pocetka 2008. godine, grad Zrenjanin je sklopio više od 20 ugovora o „grinfild“ investicijama s poznatim stranim i domacim kompanijama, a njihova vrednost je preko 400 miliona evra.

Novim zakonom o teritorijalnoj organizaciji iz 2007.godine Zrenjanin je dobio status grada.

Neke poznate licnosti iz Zrenjanina:

Željko Lucic,pevac, Slobodan Bursac, dirigent, Dejan Bodiroga, košarkaš, Branimir Bojic, književnik, Branimir Brstina, glumac, Zvonimir Vujin, bokser, Milorad Stanulov, veslac, Zvonimir Vukic, fudbaler, Dejan Govedarica, fudbaler, Vladimir Grbic, odbojkaš, Nikola Grbic, odbojkaš, Konstantin Danil, slikar, Vladimir Ivic, fudbaler, Ðura Jakšic, slikar, pesnik, pripovedac, Snežana Peric, karatkistinja, Bojan Kostreš, bivši predsednik Skupštine Vojvodine, Todor Kuljic, profesor, Mile Lojpur, gitarista, Todor Manojlovic, pisac, Cedomir Popov, akademik, Živan Hajdarevic Crnogorac, prota, Žarko Cabarkapa, košarkaš, dr Vojin Matic osnivac decje klinicke psihijatrije u Srbiji, Tivadar Vanjek akademski slikar, dr Emil Gavrila publicista, Nada Šargin, glumica, Jovana Brakocevic, odbojkašica Ivan Lender, plivac, Andelko Stojanov, sveštenik, Olivera Balaševic,…